БУУнун ЕЭКтин жогорку деңгээлдеги эл аралык конференциясында Кыргызстанда карылык маселелерин актуалдаштыруу

КР Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министринин орун басары Жылдыз Полотова Рим шаарында (Италия) өтүп жаткан демографиялык карылык маселелери боюнча министрлердин жана министрлердин орун басарларынын деңгээлиндеги эл аралык конференцияда сөз сүйлөдү.
“Бүгүнкү күндө Кыргызстандын 65 жаштан ашкан калкы 5% ды түзөт. Бирок, БУУнун болжолунда, 2030-жылга карата 65 жаштан улуу адамдардын үлүшү 7% га жакындайт. Мындай багыттарын жана болжолдоолорду талдоо келечекте калктын карылык маселелери жана калктын жүгүн жогорулатуу жөнүндө сөз болот. Өз кезегинде бул коомдун дээрлик бардык секторлорунда чагылдырылат”, – деди Жылдыз Полотова өз сөзүндө.
Демографиялык карылык маселелери азыркы дүйнөдөгү эң маанилүү тенденция жана эң маанилүү социалдык өзгөрүүлөрдүн бири экендигин белгилеп, ал 2030 күн тартибинин максаттарын жана милдеттерин ишке ашыруунун алкагында адамды, анын ичинде улуу муунду өнүктүрүү боюнча мамлекеттик саясаттын негизги багыттары жөнүндө айтып берди.
“Азыркы учурда 2040-жылга чейин Кыргыз Республикасын өнүктүрүүнүн Улуттук стратегиясынын алкагында адамга багыт алуу жана туруктуу өнүгүү максаттарынын негиз салуучу милдеттенмесине басым жасоо менен бардык жарандардын жыргалчылыгын жакшыртууга багытталган 2025-жылга чейин Кыргыз Республикасында улгайган жарандардын жашоо сапатын жогорулатуу боюнча иш-чаралар планы ишке ашырылууда”. Кыргызстанда Активдүү узак өмүр платформасынын бардык катышуучуларынын өз ара кызматташтыгы бар. Бул идея кызыкдар тараптарды бириктирүү жана улгайган жарандардын маселелери боюнча бирдиктүү добушту иштеп чыгуу, ошондой эле “төмөндөн жогору” ыкманы колдонуу болуп саналат – деп кошумчалады ал.
Министрдин орун басары өз сөзүндө улгайган жарандарды социалдык коргоо, анын ичинде социалдык жөлөкпулдардын өлчөмүн жогорулатуу жана пенсиянын өлчөмүн жыл сайын индекстөө боюнча мамлекеттик чараларды да чагылдырды жана биргелешкен пенсиядан тышкары жарандардын пенсиялык топтоо фондуна акча салууга мүмкүнчүлүгү бар экендигин кошумчалады.
Мамлекеттик жана муниципалдык кызмат көрсөтүүлөргө улуу муундун жеткиликтүүлүгүн камсыз кылуу, алардын сапатын жогорулатуу, социалдык кызмат көрсөтүүлөр рыногун өнүктүрүү жана мамлекеттик социалдык заказдын алкагында социалдык кызмат көрсөтүүчү мамлекеттик эмес секторду колдоо формаларын кеңейтүү маселелерине басым жасалды.
“Жаңы чакырыктар, анын ичинде глобалдык пандемия, ар кандай өзгөчө кырдаалдар жана климаттын өзгөрүшү менен байланышкан чакырыктар улгайган адамдарды коргоо боюнча артыкчылыктуу чараларды көрүүнү талап кылат. Бүгүнкү күндө калктын карылык маселелери дүйнөнү фискалдык жана социалдык саясатты гана эмес, миграциялык саясатты дагы карап чыгууга мажбур кылууда. Мамлекет тарабынан 2021-2030-жылдарга Кыргыз Республикасынын миграциялык саясатынын концепциясынын алкагында миграциялык процесстерди жөнгө салуу системасын өркүндөтүү боюнча бардык зарыл чаралар көрүлүүдө. Азыркы учурда демографиялык саясаттын концепциясы да иштелип чыгууда, анда улгайган жарандарга саясат чаралары каралган. ЮНФПАнын колдоосу менен Кыргызстанда Активдүү узак өмүр концепциясын жазуунун параметрлерин аныктаган изилдөө жүргүзүлүүдө – деди Жылдыз Полотова.
Мындан тышкары, министрдин орун басары улгайган жарандарга карата саясат чараларын талдоодо жана иштеп чыгууда маалыматтык тутумдарды интеграциялоо жана санариптик платформаларды түзүү, Кыргыз Республикасынын 2022 эл каттоосунун маалыматтарын пайдалануу боюнча жүргүзүлүп жаткан чаралардын маанилүүлүгүн белгиледи. “Каттоо суроолоруна биринчи жолу ТӨМдүн бир катар индикаторлору киргизилген”, – деп кошумчалады ал.