Эмгек министри Канат Сагынбаев: «Валидация – эмгек рыногунун эл аралык деңгээлине чыгуу мүмкүнчүлүгү»

2025-жылдын 9-декабрында борбор калаада «Кесиптик көндүмдөрдү валидациялоо – эмгек рыногун өнүктүрүүгө жасалган кадам» аттуу Улуттук форум өттү. Иш-чарага мамлекеттик органдардын, билим берүү мекемелеринин, бизнес өкүлдөрүнүн, кесиптик бирликтердин жана эл аралык уюмдардын өкүлдөрү катышты. Эмгек боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органды жетектеген министр Канат Сагынбаев өз сөзү менен кайрылды.

Эмгек министри валидация боюнча жалпы түшүнүк түзүү үчүн кызыкдар тараптарды бириктирүү демилгесине жогору баа берди. «Валидация – бул жаш адистин же кайра даярдыктан өткөн адистин эмгек жолуна киришиндеги акыркы этап. Андан кийин болсо эл аралык эмгек рынокторуна чыгуу турат», – деди Эмгек министри Канат Сагынбаев.

Эмгек боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган катары министр жогорку окуу жайларынын бүтүрүүчүлөрүнүн кесиптик адистешүүсүнүн көлөмүн мүнөздөгөн көрсөткүчтөрдү, ошондой эле кесиптик окутуу борборлорунун ишинин жыйынтыктарын келтирди.

Министрликтин инфраструктурасында жыл сайын адистик алуудан мурда 55 миңден ашуун адам кесиптик борборлору аркылуу адистик тандоо жолунан өтөт. Билим берүү системасынан бирдей билим алган жана дипломдуу бүтүрүүчүлөрдүн ичинен болжол менен 31,3 миңи жыл сайын 130дан ашуун тармакка эмгекке орношууга өтөт.

Министр ошондой эле иш орундарында түздөн-түз окутуу жана валидация ийгиликтүү жүрүп жатканын белгиледи. Натыйжада 1851 стажировкадан өткөн жарандардын ичинен 1256сы жумушка кабыл алынган.

Жаңы милдеттердин бири катары министр жумушка кайта алчу мүмкүнчүлүгү бар адамдардын – майыптыгы бар жарандардын валидациясын белгиледи. Эми автоматташтырылган система майыптыгы бар адамдардын толук же жарым-жартылай эмгекке жарамдуулугун аныктоого мүмкүнчүлүк берет. Жаңыланган мыйзамдарга ылайык, алар да бош жумуш орундарын ээлөө үчүн ресурс катары эсептелет. Бул айрыкча чарба субъекттери биздин сайтта жарыялоого милдеттүү болгон 4% квотага тиешелүү.

«Биз адистешүүгө чоң маани беребиз, – деди Эмгек министри К.Л.Сагынбаев. ” Бүгүн биздин экономикада 130дан ашуун тармак бар. Алардын ичинен 78 кесип боюнча стандартыбыз түзүлгөн. Адистердин санын жана иштердин эмгек сиңиримдүүлүгүн жөнгө салуу үчүн биз бирдиктүү тарифтик-квалификациялык сетканы калыбына келтирип жатабыз. Эми окууну каржылоодон тышкары, дипломдуу адистерди даярдоонун наркын так аныктоо аркылуу анын чыгымдарын актай турган мүмкүнчүлүк пайда болот.»

Глобалдык экономика шарттарын эске алуу менен, министр Германиядан квалификацияларды импорттоо мүмкүнчүлүгү тууралуу да айтып өттү. Мындай диверсификация жана географиянын кеңейиши валидациядан өткөн адистерди эл аралык эмгек бөлүштүрүү рыногуна жогорку деңгээлдеги адистер катары чыгарууга шарт түзөт.

«Натыйжа айкын: сапаттуу, кымбат жана татыктуу эмгек көбүрөөк киреше алып келет. Чет өлкөдө иштеген көптөгөн мекендештерибиз үй-бүлөлөрүн колдоо үчүн каражат жөнөтүшөт», – деп жыйынтыктады министр.

Сөзүнүн аягында Эмгек министри К.Л.Сагынбаев Ош шаарында келерки жылы ачыла турган чыгууга чейинки даярдоо жана валидация борбору тууралуу маалымат берди. Бул багыт менен Эмгек министрлигине караштуу Чет өлкөлөрдө ишке орноштуруу борбору аркылуу 22,3 миңден ашуун жараныбыз Европа өлкөлөрүнө ишке орноштурулду.