Көпчулук учурда берилүүчү суроолор

Суроолор

Жооптор

Мамлекеттик жөлөкпулдар боюнча

1

Үй-бүлөнүн жөлөкпулга болгон муктаждыгын аныктоодо автомашинанын эске алынуусу

Автоунаанын болушу олуттуу чыгымдарды талап кылат, ал чыгымдарды каржылоо тиешелүү кирешелер болушу зарыл.

Бүгүнкү күндө жөлөкпул алуу үчүн кайрылган  үй-бүлөлөрдүн жашыруун киреше булагын аныктоонун бир гана жолу узакка пайдаланылуучу товарларды эсепке алуу экендигин белгилеп кетүү керек.

Узакка  пайдаланылуучу товарларды жабдууга (бензин, май, техникалык тейлөө ж.б.) жетишээрлик акча талап кылынаарын эске алып, үй-бүлөсүнүн кирешеси 1000 сомдон төмөн болгон жарандар автоунааны жабдый албайт болуш керек экендигине көңүлүңүздөрдү бурабыз.

Ошондуктан, үй-бүлөнүн жөлөкпулга болгон муктаждыгын аныктоодо завод чыгарган жылды кошкондо пайдалануу мөөнөтү 20 жылдан аз жеңил автомобиль, айыл чарба техникасы (трактор, комбайн), жүк ташуучу автомобиль, микроавтобустардын бар экендиги эске алынат.

2

Жөлөкпул дайындоодо чогуу жашаган ата-энесинин мүлктөрүнүн эске алынуусу

Үй-бүлөнүн жалпы кирешесин аныктоодо үй-бүлөнүн курамында эсепке алынчу адамдарга атасы, энеси, өгөй атасы, өгөй энеси, алардын өз балдары, асырап алган жана камкордукка алган балдары, жалпы чарба жүргүзүп, чогуу жашаган ата-энелери (чоң ата, чоң энелери) кирет. Өгөй балдар жана өгөй кыздар чогуу жашаган шартта өз балдары менен бирдей эсептелишет.

Үй-бүлөнүн курамы “үй-бүлөгө көмөк” жөлөкпул чектөө үчүн кайрылган учурдагы абалга карата аныкталат.

Үй-бүлөнүн курамы “Санарип Аймак” маалымат системасына суроо-талап жиберүү аркылуу ырастоо менен арыз берүүчүнүн ооз эки маалыматынан эсепке алынат.

Үй-бүлөнүн “үй-бүлөгө көмөк” жөлөкпулга муктаждлыгын аныктоодо жогоруда көрсөтүлгөн баардык үй-бүлө мүчөлөрүнүн кирешеси эске алынат.

Бүгүнкү күндө үй-бүлөнүн жөлөкпулга болгон муктаждыгын аныктоодо кирешеде төмөнкүлөр эске алынбайт:

1) мамлекеттик жөлөкпулдар;

2) сөөк коюуга жөлөкпул;

3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган компенсациялык төлөмдөр (жеңилдиктердин ордуна ай сайын берилүүчү акчалай компенсациялардан башкалар);

4) социалдык өнүктүрүү органдары тарабынан бир ирет берилүүчү жөлөкпулдар;

5) кош бойлуулук жана төрөгөндүк боюнча жөлөкпул;

6) жумушка убактылуу жарамсыздык боюнча жөлөкпул;

7) командировкага жана жаңыдан иштей турган жерге баруу үчүн берилчү сарптоолор (Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан белгиленген ченемдердин чегинде);

8) Кыргыз Республикасынын билим берүүчү уюмдарынын (күндүзгү окутуучу формада окуган) өндүрүштүк практика учурунда, каникулда иштеген же айыл чарба жумушуна жиберилген окуучуларынын эмгек акысы;

9) травма же майыптык алган учурдагы, камсыздандырылган адам каза болгондогу, материалдык чыгым тарткандагы же мүлкүнөн айрылгандагы камсыздандырылган суммалар;

10) табигый кырсыктардын натыйжасында мүлкүн жоготкондо, ооруп калгандагы, ошондой эле кызматкер же анын жакын туугандары каза болгонго байланыштуу материалдык чыгымдарынын ордун толтуруу катары кызматкерге көрсөтүлчү материалдык жардамдын суммалары;

11) жумушсуздук боюнча жөлөкпул;

12) Кыргыз Республикасынын пенсиялык камсыздоо чөйрөсүндөгү мыйзамдарына ылайык чектелүүчү пенсиялар.

13) үй-бүлөнүн бакубаттыгын жакшыртууга жана үй-бүлөнү турмуштук оор кырдаалдан чыгарууга багытталган долбоорлордун алкагында үй-бүлөгө натуралык же акчалай түрдө көрсөтүлгөн жардамдын суммасы;

14) багууга жана көзөмөлгө дайыма муктаж болгон ден соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелүү баланын жеке ассистентинин кызмат көрсөтүүлөрүнүн акысы;

15) иш менен камсыз кылуу мамлекеттик кызмат органы уюштурган акы төлөнүүчү коомдук жумуштар.

Үй-бүлөнүн жөлөкпулга болгон муктаждыгын аныктоодо чогуу жашап, чогуу чарба жүргүзгөн ата-энелердин мүлкүн эске албоо жөлөкпул дайындоонун даректүүлүк деңгээлинин андан ары да төмөндөшүнө алып келе тургандыгын белгилейбиз.

3

Бүгүнкү күндө жөлөкпул дайындоодо үй-бүлөнүн кирешесинде пенсиялар эске алынып жатабы?

       Кыргыз Республикасынын “Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик жөлөкпулдар жөнүндө” Мыйзамына ылайык, бүгүнкү күндө, жөлөкпул дайындоо үчүн үй-бүлөнүн жөлөкпулга болгон муктаждыгын аныктоодо, кирешеде пенсиялар эске алынбайт.

4

Жарандар  балдарга жөлөкпулдарды алуу үчүн кайсыл жака кайрылуу керек?

Эмгек акысына жана башка социалдык төлөмдөргө кошумча коэффициенттер белгиленген калктуу конуштарда жашаган адамдар мамлекеттик жөлөкпул алууга кайрылган учурларды кошпогондо, мамлекеттик жөлөкпулдар жарандардын жашаган/турган жери боюнча дайындалат.

Эмгек акыга жана башка социалдык төлөмдөргө кошумча төлөмдөрдүн коэффициенттери белгиленген калктуу конуштарда жашаган жарандар жөлөкпул алуу үчүн жашаган/катталган жери боюнча кайрылышат.

5

Аз камсыздуулук боюнча жөлөкпулду (“үй-бүлөгө көмөк”) дайындоого абдан көп документ талап кылынат 

Өзүңүздөргө маалым болгондой, социалдык төлөмдөрдү дайындоо үчүн зарыл болгон документтердин санын кыскартуу жана төлөмдөрдү дайындоодо коррупциялык тобокелдиктерди минималдаштыруу үчүн, мамлекеттик органдардын ортосунда ведомстволор аралык электрондук маалымат алмашууну “Түндүк” системасы ишке ашкан.

Азыркы учурда, «үй-бүлөгө көмөк» жөлөкпулун дайындоо үчүн кайрылууда төмөнкү документтер керектелет:

– арыз ээсинин паспорту;

– баланын/балдардын төрөлгөндүгү тууралуу маалымат/күбөлүгү (күбөлүктөрү);

– үй-бүлөнүн жыйынды кирешеси жөнүндө маалымкат.

Жарандын жашаган/турган жери боюнча катталгандыгы жөнүндө маалымат “Санарип Аймак” системасы аркылуу жургүзүлөт.

Ал эми, үй-бүлөнүн башка кирешелери боюнча маалымат жогоруда айтылган “Түндүк” системасын колдонуу менен жүргүзүлөт.

Суроолор

Жооптор

1

“Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун кимдер ала алат

“Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун бийик тоолуу жана алыскы жетүүгө кыйын зоналарда, өзгөчө статусу бар айрым чек арага чектеш аймактарда жайгашкан калктуу конуштарда жашаган жарандар (үй-бүлөлөр), алууга укуктуу:

1) үчүнчү жана кийинки ар бир бала (балдар) төрөлгөндө;

2) 3 жашка чейинки бала (балдар) алуучу менен чогуу жашаган учурда.

2

Жөлөкпул дайындоодо  жарандардын (үй-бүлөлөрдүн) кирешеси эсепке алынабы

Бул жөлөкпул  жарандардын (үй-бүлөлөрдүн) социалдык-экономикалык абалына жана кирешесине карабастан дайндалат

3

Жөлөкпул дайындоодо райондук коэффициенттер каралабы

  Бул жөлөкпулду дайындоодо райондук коэффициенттер эске алынбайт  

4

Жарандар  балдарга жөлөкпулдарды алуу үчүн кайсыл жака кайрылуу керек?

Бийик тоолуу жана алыскы жетүүгө кыйын зоналарда, өзгөчө статусу бар айрым чек арага чектеш аймактарда жайгашкан калктуу конуштарда жашаган жарандар (үй-бүлөлөр) Министрликтин аймактык башкармалыктарына  жашаган/катталган жери боюнча  кайрылышат.

5

“Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун алуу үчүн кайсы документтер талап кылынат 

“Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун чектөө үчүн зарыл болгон документтер:

1) ата-эненин паспорту же кайрылман күбөлүгү;

2) бардык балдардын туулгандыгы тууралуу күбөлүктөрү (зарыл болгон учурда каза болгон балдарды кошкондо);

3) балдардын туулгандыгы жөнүндө маалымкат, эгиз же андан көп балдар бир убакта төрөлгөн учурларда (алардын төрөлгөн тартибин белгилөө үчүн);

4) бийик тоолуу жана алыскы жетүүгө кыйын зоналарда, өзгөчө статусу бар айрым чек арага чектеш аймактарда жайгашкан калктуу конуштарда туруктуу жашаганын ырастоочу жашаган/турган жери боюнча каттоосу жөнүндө маалыматтар;

5) жашай туруу укугу – жөлөкпул берүү чөйрөсүндөгү эл аралык келишим түзүлгөн жана күчүнө кирген өлкөлөрдүн жарандары болгон Кыргыз Республикасынын аймагында жашаган чет өлкөлүк жарандар ар айлык жөлөкпул алуу үчүн кайрылган учурда;

6) ишенимдүү адам же мыйзамдуу өкүл арыз бергенде төмөнкүлөр зарыл: – паспорт; – жарандык мыйзамдарда белгиленген тартипте таризделген ишеним кат; – балага мыйзамдуу өкүл дайындоо жөнүндө соттун чечими. 

6

“Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун төлөө кайсы учурларда токтотулушу мүмкүн?

“Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун төлөө төмөнкү учурларда токтотулушу мүмкүн:

1) алуучу Кыргыз Республикасынын чегинен сырткары туруктуу жашоого чыгып кеткенде;

2) “Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулу чектелген бала (балдар) 3 жашка чыкканга чейин каза болгондо (өлгөндө);

3) бала толук мамлекеттик камсыздоого аныкталганда;

4) жөлөкпулду негизсиз чектөө фактысы белгиленгенде;

5) “Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун алуучу жарандар (үй-бүлөлөр) бийик тоолуу жана алыскы жетүүгө кыйын зоналарда, өзгөчө статусу бар айрым чек арага чектеш аймактарда жайгашпаган калктуу конуштарга көчүп кеткенде;

6) “Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун алган бала (балдар) 3 жашка толгондо.

7

Баланы асырап же камкордукка алынган учурларда жөлөкпул кандай шартта дайындалат?

Эгерде “бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулуна асырап алуучу же камкорчу кайрылса, анда ал эки баланын мыйзамдуу өкүлү болууга тийиш, башкача айтканда, анын тарбиясында өзүнүн/асыранды/камкордукка алынган эки жана андан көп балдары болушу керек, ал эми “бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун дайындоого арыз берилген асырап алынган же камкордукка алынган 3 жашка чейинки бала, асырап алуучунун/камкорчунун үчүнчү/кийинки асырап алынган/камкордукка алынган баласы болууга тийиш.

8

Эгерде үй-бүлөдө биринчи же экинчи балдары каза болуп, кийинки үчүнчү баласы төрөлсө, бул бала жөлөкпул алууга укуктубу?

Каза болгон биринчи же андан кийинки балдардын туулгандыгы тууралуу күбөлүктөрү бар болсо, эне үчүнчү баласына “бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун дайындоого арыз берүүгө укуктуу.

     Чарчап калган (каза болгон) баланын туулгандыгы тууралуу күбөлүгү жок болсо, үй-бүлөнүн үчүнчү баласы “бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулуна укугу жок.

9

“Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулу кайсы убакытка дайндалат?

“Бийик тоолуу аймактардын жашоочуларына көмөк” ар айлык жөлөкпулун дайындоого арыз менен кайрылган убакыттан баштап бала 3 жашка чыкканга чейин дайындалат.

Суроолор

Жооптор

1

“Бала Береке” төлөмүн кимдер алат?

Бийик тоолуу шарттарында жана алыскы барууга кыйын зоналарында туруктуу жашаган, көп балалуу энелер төртүнчү жана андан кийинки баласы бир жашка чыкканда алат.

2

“Бала Береке” төлөмүн кайсы жылдан баштап колдоруна алышат?

Бир жолку “Бала Береке” төлөмү иш жүзүндө 2027-жылдын
1-январынан баштап төлөнүп баштайт (бала бир жашка чыкканда).

3

“Бала Береке” бир жолку төлөмүн канчанчы баладан жана канча  өлчөмдө ала алышат?

“Бала Береке” бир жолку төлөмүн өлчөмдөрү:

         – 4-балага – 100 000 (жүз миң) сом;

         – 5-балага – 600 000 (алты жүз миң) сом;

         – 6-балага – 800 000 (сегиз жүз миң) сом;

         – 7-балага – 1 000 000 (бир миллион) сом;

         – 8-балага – 1 200 000 (бир миллион эки жүз миң) сом;

         – 9-балага – 1 500 000 (бир миллион беш жүз миң) сом;

         – 10 жана андан ашык балага – 2 000 000 (эки миллион) сом өлчөмүндө белгиленүүдө.

4

Жарандар  балдарга жөлөкпулдарды алуу үчүн кайсыл жака кайрылуу керек?

Бийик тоолуу жана алыскы жетүүгө кыйын зоналарда жашаган жарандар (үй-бүлөлөр) Министрликтин аймактык башкармалыктарына  жашаган/катталган жери боюнча  кайрылышат.

5

“Бала Береке” бир жолку төлөмүн  дайындоодо райондук коэффициенттер каралабы

  Бул төлөмдү дайындоодо райондук коэффициенттер эске алынбайт.

Суроолор

Жооптор

1

Социалдык жөлөкпулдарды алуу үчүн кайсыл жака кайрылуу керек?

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 29-июнундагы № 307 токтому менен бекитилген Мамлекеттик жөлөкпулдарды чектөөгө кайрылуу тартиби жана мамлекеттик жөлөкпулдарды чектөө тартиби жөнүндө Жобого ылайык, эмгек акысына жана башка социалдык төлөмдөргө кошумча коэффициенттер белгиленген калктуу конуштарда жашаган адамдар мамлекеттик жөлөкпул алууга кайрылган учурларды кошпогондо, мамлекеттик жөлөкпулдар жарандардын кайрылган жери боюнча дайындалат.

Эмгек акыга жана башка социалдык төлөмдөргө кошумча төлөмдөрдүн коэффициенттери белгиленген калктуу конуштарда жашаган жарандар жөлөкпул алуу үчүн жашаган/катталган жери боюнча кайрылышат.

2

Жөлөкпулдун өлчөмүн жогорулатуу пландаштырылып жатабы?

Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2021-жылдын 11-октябрындагы №211 токтомуна ылайык, мамлекеттик жөлөкпулдардын өлчөмдөрү 2021-жылдын 1-октябрынан тартып               50 пайызга, 2022-жылдын 1-январынан тартып 100 пайызга, ал эми кээ бир категорияларга                                 200 пайызга көбөйтүлгөн (2021-жылдын 1-октябрына чейин эсептелген мамлекеттик жөлөкпулдардын өлчөмдөрүнө карата).

Ошондой эле, Кыргыз Республикасынын Президентинин “Калктын аялуу катмарларынын айрым категорияларына мамлекеттик колдоону күчөтүү жөнүндө” 2022-жылдын 14-майындагы ПЖ № 153 Жарлыгынын негизинде Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2022-жылдын                          31-майындагы № 284 токтомуна ылайык, мамлекеттик жөлөкпулдардын өлчөмдөрү 2022-жылдын                     1-июнунан  50 пайыздан 200 пайызга жогорулаган.

       Мамлекеттик жөлөкпулдардын өлчөмүн мындан ары жогорулатуу маселеси республикалык бюджеттин мүмкүнчүлүгүнө жана өлкөнүн экономикалык абалына жараша жүргүзүлөт.

3

Баатыр энелердин жөлөкпулунун өлчөмү канча сом жана толук маалымат берсеңиздер (кандай документерди тапшыруу зарыл ж.б.у.с.) ?

Кыргыз Республикасынын “Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик жөлөкпулдар жөнүндө” Мыйзамына ылайык, пенсиялык камсыздандырууга укугу жок болгон баатыр-энелерге 55 жашка толгондо 3000 сом өлчөмүндө ар айлык социалдык жөлөкпул дайындалат. 

Ал эми, баатыр-энелерге ар айлык социалдык жөлөкпул чектөө үчүн, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 29-июнундагы №307 токтому менен бекитилген “Мамлекеттик жөлөкпулдарды чектөөгө кайрылуу тартиби жана мамлекеттик жөлөкпулдарды чектөө тартиби жөнүндө” Жобонун 1-тиркемесинде каралган документтер/маалым каттар толук бар болуусу зарыл, алар:

– арыз ээсинин паспорту;

– баатыр-эненин күбөлүгүнүн күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү;

– Кыргыз Республикасынын Социалдык фондунун пенсиялык камсыз кылууга укугунун жоктугу жөнүндө маалыматы («Түндүк» Электрондук ведомстволор аралык өз ара аракеттенүү системасынан чыкпай калган учурда талап кылынат) .

Жогорудагы документтер толук болгондон кийин, жашаган же турган жериндеги райондук эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция башкармалыктарына кайрыла алат.

4

 “Баатыр эне” орденин ким берет?

Кыргыз Республикасынын “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары, ардак наамдары жана мамлекеттик сый акылары жөнүндө” Мыйзамына жана Кыргыз Республикасынын Президентинин 2024жылдын 3-апрелиндеги №88 Жарлыгы менен бекитилген “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктарына жана ардак наамдарына сунуш кылуунун, сыйлоонун, тапшыруунун, дубликаттарын берүүнүн, ыйгаруу жана сыйлоо жөнүндө Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктарын жокко чыгаруунун тартиби жөнүндө” Жобого ылайык,  “Баатыр эне” орденин берүү же бербөө Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик сыйлыктар боюнча түзүлгөн комиссия тарабынан каралат.

5

Майыптыгы бар жарандар санаториялык-курорттук дарыланууга жолдомо ала алышабы, алуу үчүн кайда кайрылышат?

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 9-августундагы № 457 токтому менен бекитилген “Ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдарга санаториялык-курорттук дарыланууга жолдомолорду берүү тартиби жөнүндө” Жобонун негезинде, медициналык көрсөтмөгө ылайык, санатордук-курорттук дарыланууга төмөндөгүдөй жеңилдиктери бар жолдомо менен беш жылда бир жолу республикалык бюджеттин каражатынын эсебинен дарылануу жагы каралган:

I топтогу мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарга 100 пайыз (акысыз), аны жандап жүргөн адамга 50 пайыздык арзандатуу менен;

II топтогу мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарга 50 пайыз жеңилдиги менен;

III топтогу мүмкүнчүлүгү чектелген адамдарга 30 пайыз жеңилдиги менен.

Аталган жолдомону алууда жарандар туруктуу жашаган жериндеги райондук эмгек,  социалдык камсыздоо жана миграция башкармалыктарына арызы жана дарыгердин атайын курортко багытталган маалымкаты менен кайрыла алышат.

6

Ата-энесинин айрылган балдарга канча сом өлчөмүндө социалдык жөлөкпул дайындалат?

Кыргыз Республикасынын “Кыргыз Республикасындагы мамлекеттик жөлөкпулдар жөнүндө” Мыйзамына ылайык, балдар ата-энесинин бирөөнөн же экөөнөн тең айрылган учурда социалдык жөлөкпул ата-энеси каза болгон күндөн тартып дайындалат, эгерде социалдык жөлөкпулга кайрылуу жана бардык керек болгон документтерди тапшыруу ата-энеси каза болгон күндөн тартып он эки айдан кечиктирилбестен болсо, аталган мөөнөт аяктаганда – бардык документтерди берүү шартында социалдык жөлөкпулга кайрылуу болгон айдан кийинки айдын биринчи числосунан башталат.

Балдар ата-энесинин бирөөнөн же экөөнөн тең айрылган учурда социалдык жөлөкпул төмөнкү мезгилге чейин дайындалат:

– балдар 16 жашка чыкканга чейин;

– жалпы билим берүү мекемелеринин (анын ичинде кечки) окуучуларына (анын ичинде Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары окугандарга) – алар окуусун аяктаганга чейин (бирок алар жыйырма үч жашка чыккандан ашык эмес мезгилге);

– баштапкы кесиптик окуу жайларынын окуучулары (анын ичинде Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары окугандар), күндүзү окуу формасындагы орто жана жогорку кесиптик окуу жайларынын студенттерине – алар окуусун бүткөнгө чейин, бирок алар жыйырма үч жашка курагына чыкканга чейин гана төлөнөт.

Бүгүнкү күндө, социалдык жөлөкпул ата-энесинин бирөөнөн айрылган балдарга – 3000 сом, ата-энесинин экөөнөн тең айрылган балдарга – 6000 сом өлчөмүндө дайындалат.

7

Бала ата-энесинин экөөнөн тең ажырап, ата-энелердин бирөө пенсия менен камсыздоого укугу болсо, ал эми экинчиси пенсия менен камсыздоого укугу болбосо кандай болот?

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 29-июнундагы № 307 токтому менен бекитилген Мамлекеттик жөлөкпулдарды чектөөгө кайрылуу тартиби жана мамлекеттик жөлөкпулдарды чектөө тартиби жөнүндө Жобого ылайык, бала ата-энесинин экөөнөн тең ажыраган учурда, муну менен катар ата-энелердин бирөө пенсия менен камсыздоого укугу боло турган болсо, ал эми экинчиси пенсия менен камсыздоого укугу жок болсо, балага багуучусунан ажырагандыгы боюнча социалдык жөлөкпул дайындалат (бирок жетим балага социалдык жөлөкпул эмес).

Мындай учурда бала эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция башкармалыгы тарабынан ата-энесинин бирөөнөн айрылгандыгы боюнча социалдык жөлөкпул жана Социалдык фонд аркылуу багуучусунан ажыраган учурда пенсия алууга тийиш.

8

Социалдык жөлөкпулдун ар кандай түрлөрүнө укугу болгон учурда бардык түрүн алууга укуктуубу?

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2018-жылдын 29-июнундагы № 307 токтому менен бекитилген Мамлекеттик жөлөкпулдарды чектөөгө кайрылуу тартиби жана мамлекеттик жөлөкпулдарды чектөө тартиби жөнүндө Жобого ылайык, жаран социалдык жөлөкпулдун ар кандай түрлөрүнө укугу болгон учурда, анда анын тандоосу боюнча жөлөкпулдун бир гана түрү дайындалат.

Бул эрежеден өзгөчө учур болуп, майыптыгы бар балдар жана бала кезинен майыптыгы бар жарандар, алар майыптуулук боюнча социалдык жөлөкпулдан тышкары ата-энесинин/ата-энелеринин бирөөнөн/экөөнөн тең ажырагандыгы боюнча социалдык жөлөкпул алууга укуктуу.

9

2021-2022 жылдардагы  Баткен облусунда болгон окуялардын натыйжасында жабыркаган жарандары кандай социалдык төлөмдөрдү алууга укуктуу?

          Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2023-жылдын 25-октябрында №570 токтомуна ылайык, 2021-2022-жылдары Баткен облусунда болгон окуяларда жабыр тарткан жарандар 5500 сом өлчөмүндө ай сайын берилүүчү кошумча социалдык жөлөкпул чектелет.

Суроолор

Жооптор

1

Кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпул кимге чектелет:

–       иш берүүчү менен эмгектик мамиледе турган кызматекерлерге;

–       жеке ишкерлерге (ЖИ);

–       дыйкан (фермер) чарбанын мүчөлөрүнө (ДФЧ);

–       белгиленген тартипте расмий жумушсуз деп таанылган, жумушсуздук боюнча жөлөкпул алууга укуктуу аялдар.

2

Кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпул чектөө үчүн негиз эмне  болуп саналат?

Белгиленген тартипте саламаттык сактоо уюмдары тарабынан берилген эмгекке жарамсыздык баракчасы.

3

Кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпулду дайындоо жана төлөө үчүн документтердин тизмеги

Кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпулду дайындоо жана төлөө үчүн кызматкер иш берүүчүгө эмгекке жарамсыздык баракчасы жана эркин түрдө жазылган арыз тапшырат.

Кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпулдарды дайындоо үчүн зарыл болгон маалыматтар электрондук форматта «Тундук» ведомстволор аралык электрондук өз ара аракеттенүү системасы аркылуу суралат:

–       арыз ээсинин жеке маалыматтары;

–       эмгекке жарамсыздык баракчасы жөнүндө маалыматтар;

–       жеке ишкердин мамлекеттик каттоо/кайра каттоосу жөнүндө маалыматы;

–       патенттин негизинде иштеген адамдар үчүн патенттин маалыматы;

–       эгерде дыйкан чарба өзүнүн ишин юридикалык жакты түзбөстөн жүргүзсө, жеке ишкердин мамлекеттик каттоо/кайра каттоо жөнүндө маалыматы;

–       жер участогун (үлүшүн) пайдалануу/менчик же ижарага алуу укугу жөнүндө маалымат;

–       никеси тууралуу маалымат (арыз ээсинин фамилиясы өзгөртүлгөн учурда).

4

Жөлөкпул ким тарабынан дайындалат жана төлөнөт?

Кош бойлуулук жана төрөт боюнча жөлөкпул иш берүүчү менен эмгектик мамилелерде турган кызматкерлерге – иштеген жери боюнча дайындалат.

Аймактык эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция башкармалыктарында:

–         жеке ишкерлерге;

–         дыйкан (фермердик) чарбанын мүчөлөрүнө;

–         жумушсуздук боюнча жөлөкпул алууга укугу бар расмий жумушсуздарга.

Жөлөкпулду төлөө алуучулардын банктагы транзиттик эсептерине акча каражаттарын которуу борборлоштурулган ведомстволук бөлүм аркылуу жургүзүлөт.

Расымдык жөлөкпул (сөөк коюу) боюнча

1

Расымдык  (сөөк коюуга) жөлөкпул кимге берилет

Расымдык  (сөөк коюуга) жөлөкпул төмөнкү категориялардагы жарандар:

• иш берүүчү менен эмгек мамиледе турган кызматкер же анын багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;
• жеке ишкердин же анын багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;
• дыйкан чарбанын мүчөсү же анын багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;
• расмий жумушсуз же анын багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;
• социалдык жөлөкпул алуучу же анын багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;
• жумушсуз (иштебеген) адам же анын багуусундагы үй-бүлө мүчөсү каза болгон учурда дайындалат.

2

Расымдык жөлөкпулдун өлчөмдөрү:

Жөлөкпул төмөнкү өлчөмдөрдө төлөнөт:

·        7189 сом- иштеген адамдын каза болгон учуру боюнча;

·        3595 сом төмөнкүлөрдүн каза болгон учуру боюнча:

– жеке ишкер;

– дыйкан чарбанын мүчөсү;

– расмий жумушсуз;

– иштеген адамдын багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;

– социалдык жөлөкпул алуучуу.

·        1438 сом:

– жеке ишкердин багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;

– дыйкан чарбанын башчысынын же эрезеге жеткен мүчөсү багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;

– расмий жумушсуздун багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;

– социалдык жөлөкпул алуучунун багуусундагы үй-бүлө мүчөсү;

– жумушсуз адамдын же анын багуусундагы үй-бүлө мүчөсү каза болгон учуру боюнча.

3

Расымдык жөлөкпулду дайындоо үчүн эмне негиз болуп саналат?

Расымдык (сөөк коюуга) жөлөкпулду дайындоо жана төлөө үчүн негиз болуп Кыргыз Республикасынын калкын жана жарандык абалдын актыларын каттоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан берилүүчү каза болгондугу жөнүндө күбөлүк же эгерде арыз ээси каза болгондугу жөнүндө күбөлүктү белгиленген 3 жумуш күндүк мөөнөттө ала элек болсо, адамдын каза болгондугун констатациялоо жөнүндө саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан берилген медициналык маалымкат эсептелет.

Чет мамлекеттер тарабынан берилген каза болгондугу жөнүндө күбөлүк расымдык (сөөк коюуга) жөлөкпул дайындоо үчүн негиз болуп эсептелбейт.

4

Расымдык жөлөкпул  алуу үчүн кайда кайрылуу керек?

– кызматкер каза болгондугу боюнча – иштеген жери боюнча;

– жеке ишкердин, дыйкан чарбанын мүчөсүнүн, расмий жумушсуздун, социалдык жөлөкпулдарды алуучунун, жумушсуздун жана алардын багуусундагы адамдардын каза болгондугуна байланыштуу – эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция бөлүмдөрүнө (кайрылган жери боюнча).

№

Болжолдуу суроолор

Жооптор

1

Жеңилдиктердин ордуна акчалай компенсацияны кимдер ала алышат? (мындан ары – акчалай компенсация)

Жеңилдиктердин ордуна ай сайынкы акчалай компенсация алууга жарандардын айрым 23 категориялары укуктуу: Улуу Ата Мекендик согуштун ардагерлери; Советтик Армиянын майыптары; Чернобыль АЭСиндеги авариянын кесепетинен жоюу боюнча иштерге катышкан адамдар;  башка мамлекеттин аймагындагы согуштук аракеттеринин катышуучулары; кызматтык милдеттерин аткарууда каза болгон аскер кызматчылардын жана ички иштер органдарынын кызматкарлеринин үй-бүлөлөрү; ардактуу донорлор; реабилитацияланган жарандар; I, II топтордогу көрүүсү жана угуусу боюнча ден соолугунун мүмчүнчүлүктөрү чектелүү адамдар.

Ай сайынкы компенсация карылар жана ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдар үчүн социалдык стационардык (мамлекеттик бюджеттен каржылануучу) мекемелерде жашаган ай сайынкы компенсацияга укуктуу адамдарга толук көлөмдө төлөнөт.

Бир нече негиз боюнча ай сайынкы компенсацияга укуктуу адамдарга ай сайынкы компенсация алуу үчүн бир гана негизди тандоо укугу берилет.

2

Акчалай компенсацияны чектетүү үчүн каякка кайрылса болот?

Ай сайынкы компенсацияны дайындоого арыз жашаган/жүргөн жерине карабастан, арыз ээсинин кайрылган жери боюнча аймактык бөлүмгө эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган бекиткен форма боюнча берилет. Ошол эле учурда арыз ээсинин жеке идентификациялык номери болушу керек.

Ай сайынкы компенсация дайындоого арыз Электрондук кызмат көрсөтүүлөр мамлекеттик порталы аркылуу электрондук түрдө да берилиши мүмкүн.

Ай сайынкы компенсацияны дайындоого арызды каттоо аймактык бөлүмдөрдө алуучунун статусун ырастаган колдонуу мөөнөтү жарактуу документтердин толук топтому болгондо гана жүргүзүлөт.

3

Акчалай компенсациянын өлчөмү кандай?

Кыргыз Республикасынын Президентинин 2025-жылдын 18-апрелиндеги № 132 “Жарандардын айрым категорияларына ай сайын акчалай компенсацияларды төлөө жөнүндө” Жарлыгына жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин2025-жылдын 29-майындагы № 290 “Жеңилдиктердин ордуна ай сайынкы акчалай компенсация төлөө жөнүндө” токтомуна ылайык, компенсациялар ай сайын жарандардын 23 категориясына, 

компенсация алуучунун жашаган жерине (шаардык – айылдык) карабастан, 1000 сомдон 10000 сом өлчөмүндө белгиленген. Жогорудагы Жарлык менен токтомдун негизинде, 2025-жылдын 1-январынан Улуу Ата Мекендик согуштун катышуучуларына (7000 сомдон 10 000 сомго), Чернобыль АЭСиндеги авариянын кесепетинен жоюу боюнча иштерге катышкан адамдарга (майыптарга – 7000 сомдон 10 000 сомго, 1986-1987-жж. катышуучуларына – 2500 сомдон 3 500 сомго,  – 1988-1989-жж. катышуучуларына 1000 сомдон  2 000 сомго,оорулуу балдарына жана каза болгондордун үй-бүлөлөрүнө – 1000 сомдон 1500 сомго) , башка мамлекеттин аймагындагы согуштук аракеттеринин катышуучуларына (майыптарга 7000 сомго 10000 сомго, катышуучуларга 6000 сомго 8000 сомго, каза болгондордун үй-бүлөлөрүнө 1000 сомдон 1500 сомго) жана башка категориядагы жарандарга (Улуу Ата Мекендик согуштун каза болгон ардагерлеригин жесирлерине – 1000 сомдон 1500 сомго) жеңилдиктердин ордуна ай сайын акчалай компенсациялардын өлчөмдөрү жогорулатылды (16 категорияны камтыйт). Калган категориялардын өлчөмдөрүн КР Финансы министрлигинин сунушу менен этап-этабы менен жогорулатуу пландалууда.

4

Акчалай компенсацияны чектетүү үчүн кандай документтер керектелет?

Ай сайын берилүүчү компенсацияны дайындоо жөнүндө арызга ай сайын берилүүчү компенсацияны алуучулардын бардык категориялары үчүн, Паспорттук жана каттоо ишинин аймактык бөлүмдөрү тарабынан берилген арыз берүүчүнүн Кыргыз Республикасынын аймагында жарактуу мөөнөтү менен туруктуу жашаган жерин тастыктаган документтер тиркелет:

1) Кыргыз Республикасынын жаранынын (Кыргыз Республикасынын жалпы жарандык паспортун кошпогондо) же КМШ өлкөлөрүнүн биринин чет өлкөлүк жаранынын паспорту;

2) Кыргыз Республикасынын жаранынын жашаган жери боюнча убактылуу каттоосу жөнүндө маалымкат;

3) эгерде өтүнмө ээси КМШ өлкөлөрүнүн биринин чет өлкөлүк жараны болсо, туруктуу жашоого уруксат.

 Арыз берүүчүнүн категориясына жараша арызга сөзсүз түрдө арыз ээсинин статусун ырастоочу документтер тиркелет.

Ай сайынкы компенсацияны дайындоо үчүн документтердин тизмеги Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2025-жылдын 29-майындагы № 290 “Жеңилдиктердин ордуна ай сайынкы акчалай компенсация төлөө жөнүндө” токтому менен бекитилген.

5

Кайсы документтер өз убагында жаңыртып туруш керек?

Ай сайынкы компенсация алуучулар документтерди жаңылоо үчүн тиешелүү мамлекеттик органдарга өз убагында, төмөнкү документтердин колдонуу мөөнөттөрү аяктаганга чейин кайрылууга тийиш:

1) майыптыгын кайра күбөлөндүрүү;

1-1) паспорт;

2) Чернобыль АЭСиндеги авариянын кесепетин жоюунун катышуучусунун 18 жашка чейинки курактагы баласына берилген Республикалык ведомстволор аралык эксперттик кеңештин алдындагы Кыргыз мамлекеттик медициналык-дозиметриялык каттоонун райондук деңгээлдеги каттоосунун маалымкаты;

3) жашап туруу укугу.

6

Кайсы учурларда акчалай компенсацияны төлөө токтотулат (убактылуу)?

Документтердин биринин колдонуу мөөнөтү аяктаганда дайындалган ай сайынкы акчалай компенсацияны төлөө төмөнкүдөй мөөнөттөргө токтотулуп турат:

1) үч айга чейин – МСЭКте майыптыгын кайра күбөлөндүрүү үчүн;

1-1) үч айга чейин – паспортту жаңылоо үчүн;

2) эки айга чейин – 18 жашка чейинки курактагы балдарга берилүүчү Республикалык ведомстволор аралык эксперттик кеңештин алдындагы Кыргыз мамлекеттик медициналык-дозиметриялык каттоонун райондук деңгээлдеги каттоосунун маалымкатын жаңылоо үчүн;

3) бир айга чейин – жашап туруу укугунун колдонуу мөөнөтүн узартуу үчүн.

Документтерди жаңыртуу жөнүндө маалыматтарды/маалымкаттарды белгиленген мөөнөттөн ашкан мөөнөттөрдө алууда/берүүдө ай сайынкы компенсацияны төлөөнү кайра улантуу алуучу жаңыланган документти алган айдан кийинки айдын 1инен тартып жүргүзүлөт.

Алуучунун күнөөсү боюнча өтүп кеткен айлар үчүн ай сайынкы компенсация төлөнбөйт.

Эгерде алуучу себептердин объективдүүлүгү жөнүндө (ооруп калуу, аракетке жөндөмсүздүк, ишенимдүү адамдардын жоктугу) ырастоочу документтерди берсе, ал токтотулган күндөн тартып ай сайынкы компенсацияны төлөө кайра улантылат.

7

Кайсы учурларда ай сайын компенсация төлөө токтотулат?

Ай сайынкы компенсацияны төлөө төмөнкү учурларда токтотулат:

1) талап кылынган документтер белгиленген мөөнөттөрдө берилбесе;

2) алуучу республиканын чегинен тышкары туруктуу жашоого чыгып кетсе;

3) ай сайынкы компенсация дайындалган адам каза болсо;

4) ай сайынкы компенсация дайындалган Чернобыль АЭСинин катышуучусунун баласы, небереси 18 жашка толсо;

5) майыптыгы жөнүндө маалымкатты берүү мөөнөтү аяктаса;

б) дайындалган ай сайынкы компенсацияны 12 ай бою албаса;

7) ай сайынкы компенсацияны негизсиз дайындоо фактысы аныкталса.

Социалдык паспорт боюнча негизги суроо-жооптор

1

Социалдык паспорт кимдерге толтурат?

Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аймагында жашаган жана даректүү социалдык жардамга муктаж үй-бүлөлөрдү изилдөөнүн негизинде, ошондой эле жергиликтүү өз алдынча башкаруу/ социалдык камсыздоо органдарына кайрылган жарандардын арыздарынын негизинде толтурулат.

2

Социалдык паспорт кандай максатта колдонулат?

Социалдык жардамга муктаж калктын ар кандай социалдык категориялары жана топтору жөнүндө “Маалыматтар базасын” түзүүдө негиз болуп саналат. ЖҮСПда камтылган маалымат жергиликтүү жамааттын калкынын социалдык жактан корголушунун деңгээлин жана анын социалдык суроо-талаптарын канааттандыруу деңгээлин баалоого мүмкүндүк берет.

Калктын эң муктаж катмарларын аныктоо, алардын кирешелеринин аныктыгы даректүү социалдык жардам көрсөтүү максатында толтурулат.

ЖҮСП менен маалыматтар ар кандай министрликтер жана ведомстволор тарабынан, өз компетенцияларынын алкагында, аз камсыз болгон үй-бүлөлөргө колдоо көрсөтүү үчүн колдонулушу мүмкүн.

3

Социалдык паспортту ким толтурат?

Айыл жеринде айыл өкмөтүнүн жооптуу кызматкери, ал эми шаарларда-аймактык социалдык камсыздоо бөлүмүнүн жооптуу кызматкери толтурат.

4

Социалдык паспортто үй-бүлө жөнүндө кандай маалыматтар камтылат?

Үй-бүлөнүн социалдык маалыматтары:

– арыз ээсинин үй-бүлөлүк абалы;

– үй-бүлөнүн материалдык абалынын деңгээли;

– үй-бүлө курамы;

– эмгекке жарамдуу үй-бүлө мүчөлөрү;

– майып үй-бүлө мүчөлөрү;

– туугандар, демөөрчүлөр, уюмдар же башка адамдар тарабынан кошумча көрсөтүлгөн жардамдар (гуманитардык жардам);

– үй-бүлөнүн материалдык абалынын деңгээли.

5

Жакыр үй-бүлөнүн социалдык паспорту (ЖҮСП) канча жылга толтурулат?

Ар бир түзүлгөн ЖҮСП жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органдарынын социалдык маселелер боюнча комиссиясынын  жакырчылыктын себептери жөнүндө үй-бүлөнүн (арыз ээсинин) иш жүзүндөгү материалдык абалын жана муктаждык даражасын ырастаган корутундусу, ошондой эле үй-бүлөнү жакырчылыктан чыгаруу боюнча комиссиянын сунуштары болууга тийиш.

Ошондой эле ЖҮСП үй-бүлө жакырчылыктын чегинен чыккан учурда гана жабылат.

6

Социалдык паспорттордун статистикасы боюнча маалыматтар

2025-жылдын 1-декабрына карата республика боюнча 190,6 миң жакыр
үй-бүлө  каттоого алынган,  мындан 184,4 миң жакыр үй-бүлө санариптештирилди.